quarterly journal of fiscal and Economic policies

fa بررسی عوامل مؤثر بر حاشیه نرخ سود بانک‎ها در ایران An Analysis of the Efective Factors on Net Spread in the Banks of Iran تخصصي Special پژوهشي Research حاشیه نرخ سود بانکی از عناصر تعیین‌کننده در مدیریت منابع و مصارف بانک&lrm;ها است که تجزیه‌وتحلیل و بررسی عوامل مؤثر بر آن می‌تواند برای مدیریت بانک&lrm;ها درک صحیحی از وضع موجود برای برنامه&lrm;ریزی آتی را فراهم آورد. تفاوت میان سود دریافتی بابت تسهیلات اعطایی و سود پرداختی به سپرده&lrm;های بانکی، حاشیه نرخ سود بانکی نامیده می‌شود. هدف اصلی این پژوهش بررسی عوامل مؤثر بر حاشیه نرخ سود بانک&lrm;های دولتی (ملی&lrm;،&lrm; سپه، کشاورزی، توسعه صادرات و مسکن) و بانک&lrm;های خصوصی (سامان، اقتصاد نوین، پارسیان، پاسارگاد، کارآفرین و رفاه کارگران) و بانک&lrm;های مشمول اصل 44 قانون اساسی (ملت، تجارت و صادرات) در ایران است. برای اندازه‌گیری آثار متغیرهای مختلف روی حاشیه نرخ سود، متغیرهای مستقل را به دو گروه متغیرهای کلان (نقدینگی بازار سهام، کل حجم معاملات در بازار سهام و میزان سپرده جاری) و متغیرهای نماینگر مقررات نظارت بانکی (مالکیت بانک&lrm;ها، ریسک اعتباری، ریسک نقدینگی و کفایت سرمایه) تقسیم کرده و با استفاده از روش پانل‌دیتا و داده&lrm;های سالانه طی سال&lrm;های 1392-1384) به بررسی آثار هر یک از این عوامل بر روی متغیر وابسته (حاشیه نرخ سود بانکی) پرداخته‌ایم. نتایج الگوی برآورد شده نشان می&lrm;دهد از میان متغیرهای کلان، کل حجم معاملات بازار سهام بیشترین تأثیرو سپرده&lrm;های جاری کمترین تأثیر را بر این متغیر داشته‌اند و نقدینگی بازار سهام اثر معناداری بر این متغیر نداشته است. از میان متغیرهای نظارت بانکی ریسک نقدینگی بیشترین و ریسک اعتباری کمترین تأثیر را بر متغیر حاشیه نرخ سود بانک‌ها داشته و مالکیت بانک&lrm;ها اثر معناداری بر روی حاشیه نرخ سود بانک&lrm;ها نداشته است. بر اساس این نتایج حاشیه نرخ سود بانکی در بانک&lrm;های خصوصی و دولتی ایران تفاوت معناداری با یکدیگر ندارند. The Net Spread generally considered as a sign of efficiency in resource management of banks and has a crucial role in liquidity and credit risks in any Banking system around the world. This important indicator is equal to the difference in borrowing and lending rates. The main objective of this study is to analyze the effective factors on Net Spread of the state-owned banks (Melli-Sepah-Keshavarzi-Tosee Saderat- Maskan) and private banks (Saman -Eghtesad_ Novin-Parsiyan-Pasargad-Karafarin-Mellat- Tejarat-Refah-Saderat) in Iran. To measure the effects of different variables on Net Spread, independent variables were divided into two groups: macroeconomic variables such as (index of liquidity of the stock market, the total amount of transactions in the stock market and the amount of demand deposits) and the  indicators related to the regulation of the banks’ supervision (such as the index of bank ownership, credit risk, liquidity risk and the marginal efficiency of capital) , then with applying the panel data method and annual data, these factor effects on the dependent variable were examined during the period of 1384 – 1392. The results of the estimated model show that among all the variables, the total amount of transactions in the stock market has the maximum, and the demand deposits have the minimum effects on Net Spread, and the index of liquidity of the stock market doesn’t have any significant effect on the dependent variable. Among the variables related to the banks’ supervision, liquidity risk, and credit risk respectively have the most and the least effect on the Net Spread, and the banks’ ownership doesn’t have any significant effect on the Net Spread. Results show that Net Spread does not differ significantly in the Private Banks and State –owned banks.The Net Spread generally considered as a sign of efficiency in resource management of banks and has a crucial role in liquidity and credit risks in any Banking system around the world. This important indicator is equal to the difference in borrowing and lending rates. The main objective of this study is to analyze the effective factors on Net Spread of the state-owned banks (Melli-Sepah-Keshavarzi-Tosee Saderat- Maskan) and private banks (Saman -Eghtesad_ Novin-Parsiyan-Pasargad-Karafarin-Mellat- Tejarat-Refah-Saderat) in Iran. To measure the effects of different variables on Net Spread, independent variables were divided into two groups: macroeconomic variables such as (index of liquidity of the stock market, the total amount of transactions in the stock market and the amount of demand deposits) and the  indicators related to the regulation of the banks’ supervision (such as the index of bank ownership, credit risk, liquidity risk and the marginal efficiency of capital) , then with applying the panel data method and annual data, these factor effects on the dependent variable were examined during the period of 1384 – 1392. The results of the estimated model show that among all the variables, the total amount of transactions in the stock market has the maximum, and the demand deposits have the minimum effects on Net Spread, and the index of liquidity of the stock market doesn’t have any significant effect on the dependent variable. Among the variables related to the banks’ supervision, liquidity risk, and credit risk respectively have the most and the least effect on the Net Spread, and the banks’ ownership doesn’t have any significant effect on the Net Spread. Results show that Net Spread does not differ significantly in the Private Banks and State –owned banks. حاشیه نرخ سود بانک‎ها,کل حجم معاملات بازار سهام, شاخص نقدینگی بازار سهام, ریسک اعتباری, ریسک نقدینگی. Net Spread, Total Amount of Transactions in the Stock Market, Liquidity Index, Credit Risk, Liquidity Risk. 73 106 http://qjfep.ir/browse.php?a_code=A-10-565-1&slc_lang=fa&sid=1 Rafik Nazarian رافیک نظریان Raf.Nazariyan@iauctb.ac.ir 10031947532846002780 10031947532846002780 Yes دانشگاه ازاد تهران مرکز Roghayh aziziyanfard رقیه عزیزیان فرد aziziyanfard13@yahoo.com 10031947532846002781 10031947532846002781 No دانشگاه ازاد تهران مرکز