quarterly journal of fiscal and Economic policies

fa آثار رفاهی سیاست اعطای یارانه صادراتی به محصول پسته در ایران The Welfare Implications of Export Subsidy Policy for the Pistachio in Iran تخصصي Special پژوهشي Research یارانه‌های صادراتی یکی از ابزارهای مهم برای تشویق صادرات محسوب می‌شوند که می‌توانند بر عرضه صادراتی و رفاه ذی‌نفعان تأثیر بگذارند. این مطالعه با استفاده از روش داده‌های پانلی، اثرات رفاهی اعطای یارانه صادراتی به پسته در ایران را طی دوره ۲۰۱۱ تا ۲۰۲۱ بررسی کرده است. نتایج نشان می‌دهد عواملی مانند میزان تولید پسته، تولید ناخالص داخلی کشورهای واردکننده، میزان واردات آن‌ها (با یک وقفه زمانی) و نسبت تولید جهانی به داخلی پسته، تأثیر مثبت و معناداری بر واردات پسته ایران دارند. در مقابل، قیمت‌های واحد وارداتی و صادراتی پسته اثر منفی و معنادار دارند. در بخش عرضه صادرات، متغیرهایی مانند تولید داخلی، صادرات جهانی، قیمت صادراتی و صادرات با وقفه زمانی، اثر مثبت دارند. همچنین، اعطای یارانه ۱ و ۳ درصدی موجب افزایش صادرات به ترتیب ۶ و ۸ درصد می‌شود. با این حال، این سیاست بیش از همه به نفع مصرف‌کنندگان خارجی است و باعث افزایش قیمت داخلی پسته می‌شود. در نهایت، هزینه اجرای این سیاست برای دولت بیشتر از مجموع منافع تولیدکنندگان و مصرف‌کنندگان بوده و بنابراین، این سیاست گزینه مناسبی برای توسعه صادرات پسته ارزیابی نمی‌شود. Export subsidies are considered an important tool for promoting exports, influencing both export supply and stakeholders’ welfare. This study analyzes the welfare effects of granting export subsidies to pistachios in Iran using a panel data approach over the period 2011–2021. The findings indicate that variables such as pistachio production, GDP of importing countries, their import levels (with a one-period lag), and the ratio of global to domestic pistachio production have a positive and significant impact on Iran’s pistachio exports. In contrast, import and export unit prices have a negative and significant effect. On the supply side, domestic production, global exports, export prices, and lagged exports positively affect Iran’s pistachio exports. The results also show that a 1% and 3% export subsidy increases exports by 6% and 8%, respectively. However, the policy mainly benefits foreign consumers and leads to higher domestic prices. Ultimately, the government’s cost of implementing this policy exceeds the combined welfare gains of producers and consumers, suggesting that export subsidies are not an effective strategy for promoting pistachio exports. بازار جهانی, پسته, تجارت, توسعه صادرات, سیاست حمایتی. Pistachio, Trade, Global Market, Support Policy, Export Development 62 103 http://qjfep.ir/browse.php?a_code=A-10-1871-1&slc_lang=fa&sid=1 Ali Akbar Baghestany علی اکبر باغستانی a.baghestany@gmail.com 10031947532846009879 10031947532846009879 Yes Institute for Planning, Agricultural Economics and Rural Development Research موسسه پژوهش‌های برنامه‌ریزی، اقتصادکشاورزی و توسعه روستایی Fatemeh Sakhi فاطمه سخی fatemesakhi@yahoo.com 10031947532846009880 0009-0009-2107-3480 No Faculty of Agriculture and Natural Resources, University of Tehran اقتصادکشاورزی، دانشکدگان کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران Manuchehr Shahmoradifard منوچهر شاهمرادی فرد Shahmoradifard@yahoo.com 10031947532846009881 0009-0007-7355-3932 No Institute for Planning, Agricultural Economics and Rural Development Research موسسه پژوهش‌های برنامه‌ریزی، اقتصادکشاورزی و توسعه روستایی