fa جایگاه‌های پارلمانی و مسئله منبع مشاع در فرایند تصویب بودجه عمرانی؛ مطالعه موردی دوره نهم و دهم مجلس شورای اسلامی تخصصي Special پژوهشي Research <span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:90%"><span b="" style="font-family:" zar=""><span style="letter-spacing:-.2pt">یکی از چالش‌های مهم مدیریت کلان اقتصاد ایران، مسئله انباشت پروژه‌های عمرانی نیمه‌تمام، افزایش مدت اجرای پروژه‌ها و تأخیر در بهره‌برداری و بنابراین، بروز ناکارایی و پیامدهای تورمی است. در کنار تمام مشکلات قانونی، فنی و اجرایی، نقش کنشگران قوه مقننه در فرایند تصویب پارلمانی بودجه کل کشور ذیل مفهوم مسئله منبع مشاع، ناظر به انگیزه‌های انتخاباتی و خدمت‌رسانی نمایندگان مجلس شورای اسلامی برای بهره‌برداری از بودجه قابل توجه است. در واقع، بخش زیادی از فرایند گزینش و تأمین اعتبار بودجه</span></span></span></span><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:90%"><span style="letter-spacing:-.2pt">‌</span></span></span><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:90%"><span b="" style="font-family:" zar=""><span style="letter-spacing:-.2pt">ای پروژه</span></span></span></span><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:90%"><span style="letter-spacing:-.2pt">‌</span></span></span><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:90%"><span b="" style="font-family:" zar=""><span style="letter-spacing:-.2pt">های عمرانی، حاصل مناقشات بازتوزیعی و فشار گروه‌های ذی‌نفع بوده و لزوماً توجیه اقتصادی- اجتماعی ندارند. رویکرد این مقاله، بررسی اثرگذاری مؤلفه‌های موقعیتی نمایندگان دوره نهم و دهم مجلس شورای اسلامی (1391-1398) بر افزایش بودجه عمرانی 31 استان کشور از محل درآمدهای ملی در فرایند تصویب بودجه 1392-1399 خواهد بود. منظور از مؤلفه‌های موقعیتی، حضور نمایندگان استان‌ها در جایگاه‌های ویژه پارلمانیِ مؤثر بر فرایند تصویب بودجه و نیز برخورداری از امتیاز ارشدیت تعریف شده است. نتایج به‌دست آمده از برآورد مدل داده</span></span></span></span><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:90%"><span style="letter-spacing:-.2pt">‌</span></span></span><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:90%"><span b="" style="font-family:" zar=""><span style="letter-spacing:-.2pt">های پانل برای دوره مزبور، اثرگذاری این مؤلفه‌ها را بر افزایش بودجه عمرانی استانی مورد تأیید قرار می‌دهد. پیشنهاد مقاله، اصلاح آیین</span></span></span></span><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:90%"><span style="letter-spacing:-.2pt">‌</span></span></span><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:90%"><span b="" style="font-family:" zar=""><span style="letter-spacing:-.2pt">نامه داخلی مجلس و یا مستندسازی تغییرات ردیف‌های بودجه در جهت شفاف‌سازی کنش بودجه‌ای نمایندگان است.</span></span></span></span> <span style="font-size:11pt"><span style="line-height:115%"><span sans-serif="" style="font-family:Calibri,"><span style="font-size:9.0pt"><span style="line-height:115%"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="color:black"><span style="letter-spacing:-.1pt">According to inefficiency and inflationary consequences, Massive half-finished construction projects are one of the important challenges of Iran&#39;s macroeconomic concerns. Along with some legal, technical and executive challenges, the role of legislative branch actors should be considered too. Indeed, the parliamentary approval process present the total budget as a common pool. So, representatives face incentives to use their influence in Budget Approval Process in line with their constitutional or electoral aims. In fact, the process of selection and funding of construction projects is almost always the result of redistribution disputes and the pressure of interest groups, and sometimes without any economic-social justification. This article is about to study the influence of MPs&rsquo; parliamentary position in Iran&rsquo;s Islamic Consultative Assembly (2012-2019) in increasing the figures of the appendix documents of national budget bill related to funding construction budget from the national income. By parliamentary position we mean the presence of provincial representatives in special parliamentary positions affecting the budget approval process, as well as having the seniority privilege. The results from using panel data model confirm these effects in sample periods on provincial construction budget. The proposal of the article is to amend the internal regulations of the parliament or to document the changes in the budget lines in order to clarify the budgetary action of the representatives.</span></span></span></span></span></span></span></span> بودجه عمرانی , مسئله منبع مشاع, جایگاه‌های پارلمانی, ارشدیت, داده‌های پانل. Welfare Construction Budget, Common Pool Problem, Parliamentary Position, Seniority, Panel Data 7 37 http://qjfep.ir/browse.php?a_code=A-10-494-2&slc_lang=fa&sid=1 fateme mardani فاطمه مردانی fa.mardani@um.ac.ir 10031947532846008208 10031947532846008208 No Department of Economics, Faculty of Economics and Administrative Science, Ferdowsi University of Mashhad, Iran. گروه اقتصاد، دانشکده علوم اداری و اقتصادی Mohammad Taher Ahmadi Shadmehri محمدطاهر احمدی شادمهری shadmri@um.ac.ir 10031947532846008209 10031947532846008209 Yes Department of Economics, Faculty of Economics and Administrative Science, Ferdowsi University of Mashhad, Iran. گروه اقتصاد، دانشکده علوم اداری و اقتصادی Hadi Qavami هادی قوامی qavami_h@um.ac.ir 10031947532846008210 10031947532846008210 No Department of Economics, Faculty of Economics and Administrative Science, Ferdowsi University of Mashhad, Iran. گروه اقتصاد، دانشکده علوم اداری و اقتصادی Ali Cheshomi علی چشمی a.cheshomi@um.ac.ir 10031947532846008211 10031947532846008211 No Department of Economics, Faculty of Economics and Administrative Science, Ferdowsi University of Mashhad, Iran. گروه اقتصاد، دانشکده علوم اداری و اقتصادی