fa تأثیر توسعه بانکداری اسلامی بر کارایی اقتصاد کلان در کشورهای منطقه منا تخصصي Special پژوهشي Research <span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span b="" style="font-family:" zar="">این پژوهش با به‌کارگیری رویکرد مرزی تصادفی (</span></span>SFA<span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span b="" style="font-family:" zar="">) و تحلیل داده‌های ۲۳ کشور منطقه منا طی دوره<br> ۲۰۲۳</span></span><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span arial="" style="font-family:">&ndash;</span></span><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span b="" style="font-family:" zar="">۲۰۰۰، تأثیر توسعه بانکداری اسلامی بر کارایی اقتصاد کلان را بررسی کرده است. یافته‌ها نشان می‌دهند که رابطه بین توسعه بانکداری اسلامی و کارایی اقتصاد کلان غیرخطی و به شکل </span></span>U<span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span b="" style="font-family:" zar=""> معکوس است: تا آستانه ۳۵.۱۹</span></span><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span arial="" style="font-family:">٪</span></span><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span b="" style="font-family:" zar=""> نسبت اعتبار اسلامی به تولید ناخالص داخلی، گسترش این نظام بانکی با بهبود کارایی همراه است، اما توسعه فراتر از این نقطه به کاهش معنادار کارایی منجر می‌شود. هم‌زمان، توسعه بانکداری متعارف نیز رابطه‌ای </span></span>U<span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span b="" style="font-family:" zar=""> شکل با کارایی نشان می‌دهد، اما هیچ شواهدی مبنی بر برتری ذاتی یکی از دو نظام بانکی (اسلامی یا متعارف) بر دیگری مشاهده نشده است. تحلیل اثرات متقابل حاکی از آن است که این دو نظام در سطوح پایین‌تر توسعه، اثرات مکملی بر کارایی دارند، درحالی که در سطوح بالاتر توسعه، جانشینی بین آن‌ها رخ می‌دهد. این نتایج سیاست‌گذاران را ملزم می‌کند تا: ۱. توسعه بانکداری اسلامی را حداکثر تا سطح ۳۵</span></span><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span arial="" style="font-family:">٪</span></span><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span b="" style="font-family:" zar=""> از نسبت اعتبار به </span></span>GDP<span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span b="" style="font-family:" zar=""> مدیریت کنند ۲. با پایش مستمر نسبت‌های اعتباری از عبور از آستانه بهینه جلوگیری نمایند ۳. توسعه متوازن هر دو نظام بانکی را بدون جهت‌گیری ایدئولوژیک و با تأکید بر معیارهای کارکردی (ثبات مالی، کاهش هزینه مبادله) پیگیری کنند.</span></span> <span style="font-size:11.0pt"><span style="line-height:115%"><span calibri="" style="font-family:">This study uses a stochastic frontier approach (SFA) and analyses data from 23 MENA countries over the period 2000&ndash;2023 to examine the impact of Islamic banking development on macroeconomic efficiency. The findings show that the relationship between Islamic banking development and macroeconomic efficiency is nonlinear and inverted U-shaped: up to a threshold of 35.19% of the Islamic credit-to-GDP ratio, the expansion of this banking system is associated with improved efficiency, but expansion beyond this point leads to a significant decrease in efficiency. At the same time, conventional banking development also shows a U-shaped relationship with efficiency, but no evidence of the inherent superiority of one of the two banking systems (Islamic or conventional) over the other is observed. The analysis of interaction effects suggests that at lower levels of development, the two systems have complementary effects on efficiency, while at higher levels of development, substitution occurs between them. These results require policymakers to: 1. Manage Islamic banking development up to a maximum level of 35% of the credit-to-GDP ratio. 2. Prevent credit ratios from crossing the optimal threshold by continuously monitoring them. 3. Pursue the balanced development of both banking systems without ideological orientation and with an emphasis on functional criteria (financial stability, reduction of transaction costs).Keywords: Islamic banking, macroeconomic efficiency, stochastic frontier analysis, MENA region, Islamic finance.</span></span></span> بانکداری اسلامی, کارایی اقتصاد کلان, تحلیل مرزی تصادفی, منطقه منا, مالیه اسلامی Islamic banking, Macroeconomic efficiency, Stochastic frontier analysis, MENA region, Islamic finance 96 153 http://qjfep.ir/browse.php?a_code=A-10-1179-8&slc_lang=fa&sid=1 Saeed Mohammad Beigi سعید محمدبیگی beigi.1992@gmail.com 10031947532846009797 10031947532846009797 Yes Imam Khomeini Educational and Research Institute