quarterly journal of fiscal and Economic policies

fa بررسی نقش تعدیلی تنوع جنسیتی هیئت‌مدیره بر رابطه بین استراتژی تجاری و اجتناب مالیاتی Investigating the Moderating Role of Board Gender Diversity in the Relationship Between Business Strategy and Tax Avoidance تخصصي Special پژوهشي Research استدلال بر این است که حضور زنان در هیئت‌مدیره می‌تواند بر نوع استراتژی تجاری و فعالیت‌های اجتناب مالیاتی شرکت مؤثر باشد؛ زیرا زنان دارای روحیه محافظه‌کارانه و بررسی دقیق فعالیت‌ها و کنترل‌های داخلی شرکت هستند و دنبال استراتژی‌های تدافعی بیشتر هستند که این می‌تواند بر فعالیت اجتناب مالیاتی شرکت مؤثر باشد. بر همین اساس، هدف این پژوهش به بررسی ارتباط استراتژی تجاری شرکت و اجتناب مالیاتی با بررسی نقش تعدیلی تنوع جنسیتی هیئت‌مدیره می‌پردازد. این پژوهش از نوع پژوهش‌های شبه‌تجربی است. همچنین، از لحاظ هدف کاربردی و از لحاظ روش نیز از نوع تجزیه‌وتحلیل همبستگی با رویکرد رگرسیونی است. با توجه به اینکه این پژوهش از اطلاعات گذشته برای آزمون فرضیه‌ها استفاده می‌کند از نوع پژوهش‌های پس‌رویدادی است. در راستای بررسی این موضوع، فرضیه‌های پژوهش بر مبنای یک نمونه آماری متشکل از 140 شرکت بورسی طی سال‌های 1395 لغایت 1401 (980 مشاهده) انتخاب و با استفاده از الگوهای رگرسیونی چندمتغیره مورد آزمون قرار گرفت. نتایج نشان داد که بین استراتژی تجاری آینده‌نگر و اجتناب مالیاتی رابطه مثبت و معناداری وجود دارد. همچنین تنوع جنسیتی هیئت‌مدیره رابطه استراتژی تجاری آینده‌نگر و اجتناب مالیاتی را تقویت می‌کند. از طرفی، بین استراتژی تجاری گذشته‌نگر و اجتناب مالیاتی رابطه منفی و معناداری وجود دارد. درنهایت، تنوع جنسیتی هیئت‌مدیره رابطه استراتژی تجاری گذشته‌نگر و اجتناب مالیاتی را تضعیف می‌کند.   It is argued that the presence of women on corporate boards may influence both the type of business strategy pursued and the company’s tax avoidance practices. Women are generally characterized by a more conservative approach, a higher degree of scrutiny regarding internal controls, and a preference for defensive strategies—all of which may significantly impact tax avoidance behaviors. Accordingly, this study investigates the relationship between corporate business strategy and tax avoidance, with a particular focus on the moderating role of board gender diversity. This research is quasi-experimental in nature, Also, using a regression-based approach in terms of purpose and method. Given that the study relies on historical data to test hypotheses, it is categorized as a post-event (ex post facto) study. A sample of 140 listed firms on the Tehran Stock Exchange (TSE) during the period from 2016 to 2022 (1395–1401 in the Iranian calendar), totaling 980 firm-year observations, was analyzed using multivariate regression models. The findings indicate a significant positive relationship between a prospector (aggressive) business strategy and tax avoidance. Moreover, board gender diversity strengthens this relationship. Conversely, a defender (conservative) business strategy is significantly negatively associated with tax avoidance, and board gender diversity weakens this relationship. These results highlight the critical role of gender-diverse boards in shaping the impact of strategic orientation on corporate tax behavior. اجتناب مالیاتی, استراتژی تجاری تهاجمی (آینده‌نگر), استراتژی تجاری تدافعی (گذشته‌نگر), تنوع جنسیتی هیئت‌مدیره. Tax Avoidance, Prospector Business Strategy, Defender Business Strategy, Board Gender Diversity 163 195 http://qjfep.ir/browse.php?a_code=A-10-383-5&slc_lang=fa&sid=1 Mahdi Filsaraei مهدی فیل سرائی filsaraei@yahoo.com 10031947532846009209 10031947532846009209 Yes Hakim Toos Higher Education institute گروه حسابداری Davood Razzaziani داود رزازیانی davoodrazaz@gmail.com 10031947532846009210 10031947532846009210 No Hakim Toos Higher Education institute گروه حسابداری