fa شبیه‌سازی اثر تغییر نرخ مالیات بر ارزش ‌افزوده بر بخش‌های اقتصاد ایران با الگوی تعادل عمومی قابل محاسبه ORANI-G-IR تخصصي Special پژوهشي Research <span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:90%"><span style="font-family:&quot;B Zar&quot;"><span style="letter-spacing:-.2pt">از مهم</span></span></span></span><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:90%"><span style="letter-spacing:-.2pt">‌</span></span></span><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:90%"><span style="font-family:&quot;B Zar&quot;"><span style="letter-spacing:-.2pt">ترین ابزارهای سیاست مالی دولت مالیات است که نقش بسیار مهمی در رشد اقتصادی، تثبیت قیمت</span></span></span></span><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:90%"><span style="letter-spacing:-.2pt">‌</span></span></span><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:90%"><span style="font-family:&quot;B Zar&quot;"><span style="letter-spacing:-.2pt">ها و همچنین توسعه عدالت اجتماعی ایفا می</span></span></span></span><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:90%"><span style="letter-spacing:-.2pt">‌</span></span></span><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:90%"><span style="font-family:&quot;B Zar&quot;"><span style="letter-spacing:-.2pt">کند. قانون مالیات بر ارزش افزوده، جایگزین مناسبی برای بسیاری از عوارض و مالیات</span></span></span></span><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:90%"><span style="letter-spacing:-.2pt">‌</span></span></span><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:90%"><span style="font-family:&quot;B Zar&quot;"><span style="letter-spacing:-.2pt">های غیرمستقیمی است که آثار اختلالی گسترده</span></span></span></span><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:90%"><span style="letter-spacing:-.2pt">‌</span></span></span><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:90%"><span style="font-family:&quot;B Zar&quot;"><span style="letter-spacing:-.2pt">ای در بخش</span></span></span></span><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:90%"><span style="letter-spacing:-.2pt">‌</span></span></span><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:90%"><span style="font-family:&quot;B Zar&quot;"><span style="letter-spacing:-.2pt">های اقتصادی دارد. ازاین‌رو مالیات بر ارزش افزوده با قابلیت برطرف کردن نارسایی‌های نظام مالیاتی می‌تواند منبع درآمد مطمئنی برای دولت باشد. نظام مالیاتی ایران پس از اجرای قانون آزمایشی مالیات بر ارزش افزوده در سال 1387 و تصویب قانون دائمی 1400 با چالش</span></span></span></span><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:90%"><span style="letter-spacing:-.2pt">‌</span></span></span><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:90%"><span style="font-family:&quot;B Zar&quot;"><span style="letter-spacing:-.2pt">های قانونی و اجرایی مواجه بوده است. در این پژوهش شبیه</span></span></span></span><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:90%"><span style="letter-spacing:-.2pt">‌</span></span></span><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:90%"><span style="font-family:&quot;B Zar&quot;"><span style="letter-spacing:-.2pt">سازی اثر افزایش شوک در نرخ مالیات بر ارزش افزوده با اعمال 3 سناریوی مختلف (شامل 12، 15 و 20 درصدی) بر بخش‌های اقتصاد ایران با استفاده از مدل تعادل عمومی. قابل محاسبه بر اساس مدل </span></span></span></span><span dir="LTR" style="letter-spacing:-.2pt">ORANI-G-Iran</span><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:90%"><span style="font-family:&quot;B Zar&quot;"><span style="letter-spacing:-.2pt"> و جدول داده- ستانده مربوط به سال ۱۳۹۵ مورد بررسی قرار گرفت. نتایج نشان می</span></span></span></span><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:90%"><span style="letter-spacing:-.2pt">‌</span></span></span><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:90%"><span style="font-family:&quot;B Zar&quot;"><span style="letter-spacing:-.2pt">دهد که اثر افزایش نرخ مالیات بر ارزش افزوده باعث افزایش تورم، سرمایه‌گذاری و کاهش تولید ناخالص داخلی و مصرف می</span></span></span></span><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:90%"><span style="letter-spacing:-.2pt">‌</span></span></span><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:90%"><span style="font-family:&quot;B Zar&quot;"><span style="letter-spacing:-.2pt">شود.</span></span></span></span><br> &nbsp; <span style="font-size:11pt"><span style="line-height:115%"><span style="font-family:Calibri,&quot;sans-serif&quot;"><span style="font-size:9.0pt"><span style="line-height:115%"><span style="font-family:&quot;Times New Roman&quot;,&quot;serif&quot;"><span style="color:black"><span style="letter-spacing:-.1pt">Taxation is one of the primary fiscal policy tools available to the government, playing a crucial role in economic growth, price stability, and promoting social equity. The value-added tax (VAT) law serves as an effective alternative to many indirect taxes and fees that cause significant distortions across economic sectors. VAT, by addressing shortcomings in the tax system, can provide a reliable income source for the government. Since the introduction of a pilot VAT law in 2008 and the enactment of a permanent law in 2021, Iran&rsquo;s tax system has faced various legal and operational challenges. This study simulates the effects of VAT rate increase shocks across three scenarios (12%, 15%, and 20%) on Iran&rsquo;s economic sectors using a computable general equilibrium (CGE) model based on the ORANI-G-Iran model and a 2016 input-output table. The results indicate that higher VAT rates lead to increased inflation and investment while reducing GDP and consumption.</span></span></span></span></span></span></span></span> شبیه‌سازی, مالیات بر ارزش افزوده, اقتصاد ایران, ORANI-G, CGE Simulation, Value-added tax, Iran’s economy, ORANI-G, CGE 7 39 http://qjfep.ir/browse.php?a_code=A-10-1507-2&slc_lang=fa&sid=1 roghayeh soltani رقیه سلطانی soltani90r@yahoo.com 10031947532846008701 10031947532846008701 Yes Faculty of Economics and Accounting, Islamic Azad University, Central Tehran branch دانشکده اقتصاد و حسابداری roya seifipour رویا سیفی پور rseifipour@yahoo.com 10031947532846008702 10031947532846008702 No Faculty of Economics and Accounting, Islamic Azad University, Central Tehran Branch دانشکده اقتصاد و حسابداری Hossein mousavi حسین موسوی hmousavi@alzahra.ac.ir 10031947532846008703 10031947532846008703 No Department of Economics, Faculty of social sciences and Economic, AlZahra University گروه اقتصاد،دانشکده علوم اجتماعی و اقتصاد saman ziaee سامان ضیائی samanziaee@gmail.com 10031947532846008704 10031947532846008704 No Department of Economics, Zabul University گروه اقتصاد کشاورزی، دانشکده کشاورزی