fa محاسبه و تحلیل شاخص پیچیدگی اقتصادی در استان‌های ایران تخصصي Special پژوهشي Research <span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:90%"><span b="" style="font-family:" zar=""><span style="letter-spacing:-.1pt">نظریه پیچیدگی اقتصادی اخیراً توسط دو گروه از دانشمندان در دانشگاه هاروارد و </span></span></span></span><span dir="LTR" style="letter-spacing:-.1pt">MIT</span><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:90%"><span b="" style="font-family:" zar=""><span style="letter-spacing:-.1pt"> توسعه پیدا کرده است. بر اساس این نظریه، توانمندی‌های مولد انباشته شده در هر کشور، تحولات ساختاری و رشد اقتصادی آن را تعیین می‌کنند. شاخص پیچیدگی اقتصادی به منظور سنجش حجم توانمندی‌های انباشته شده، هر سال برای بیش از 120 کشور دنیا محاسبه می‌شود. در این تحقیق برای اولین بار سعی شده است شاخص پیچیدگی اقتصادی برای استان‌های کشور طی دوره زمانی 1379-1397 محاسبه گردد. برای این منظور، بر اساس روش پیشنهادی هارتمن و همکاران (2017) و میلی و تیتلبوین (2020) که مبتنی بر شاخص</span></span></span></span><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:90%"><span style="letter-spacing:-.1pt">&not;</span></span></span><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:90%"><span b="" style="font-family:" zar=""><span style="letter-spacing:-.1pt">های پیچیدگی کدهای آیسیک دو رقمی،&nbsp; مزیت نسبی آشکار شده هر استان در هر یک از کدهای آیسیک و سهم هر کد آیسیک از کل </span></span></span></span><span dir="LTR" style="letter-spacing:-.1pt">GDP</span><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:90%"><span b="" style="font-family:" zar=""><span style="letter-spacing:-.1pt"> استان است، شاخص پیچیدگی اقتصادی استان‌های کشور برای هر سال محاسبه شده است. نتایج تحقیق نشان می‌دهد درجه پیچیدگی اقتصادی تمامی استان‌های کشور طی دوره زمانی مورد بررسی منفی بوده است. استان‌های کهگیلویه و بویراحمد، خوزستان، ایلام و بوشهر در اغلب سال‌ها کمترین درجه پیچیدگی و در مقابل استان‌های قم، تهران، اصفهان، قزوین، مرکزی و آذربایجان شرقی در اغلب سال‌ها بیشترین درجه پیچیدگی اقتصادی را در بین استان‌های کشور داشتند. اجرای سیاست‌های صنعتی و تجاری در سطوح ملی و استانی ملی در جهت توسعه رشته فعالیت‌های ساخت سایر محصولات کانی غیرفلزی، ساخت محصولات از لاستیک و پلاستیک، ساخت محصولات فلزی فابریکی به‌جز ماشین‌آلات و تجهیزات، ساخت ابزار پزشکی، ابزار اپتیکی، ابزار دقیق و انواع ساعت، ساخت ماشین&rlm;آلات و تجهیزات طبقه&rlm;بندی نشده در جای دیگر، ساخت ماشین‌آلات و دستگاه‌های برقی طبقه‌بندی نشده در جای دیگر، ساخت فلزات اساسی و ساخت وسایل نقلیه موتوری، تریلر و نیم‌تریلر می‌توان کمک مؤثری به افزایش درجه پیچیدگی اقتصادی طیف وسیعی از استان‌های کشور نماید.</span></span></span></span> The theory of economic complexity has recently been developed by two groups of scientists at Harvard University and MIT. According to this theory, the productive capabilities accumulated in each country determine its structural changes and economic growth. The Economic Complexity Index is calculated annually for more than 120 countries to measure the volume of accumulated capabilities. In this research, for the first time, an index of economic complexity for the provinces of the country during the period 2000-2018 has been calculated. The results show that (a) the degree of economic complexity of all provinces of the country during the period under review has been negative. (B) Kohgiluyeh and Boyer-Ahmad provinces, Khuzestan, Ilam and Bushehr in most years had the lowest degree of complexity and in contrast to Qom, Tehran, Isfahan, Qazvin, Central and East Azerbaijan provinces in most years had the highest degree of economic complexity among the provinces. (C) Implementation of provincial and national industrial and commercial policies in order to develop the field of activities for manufacturing other non-metallic mineral products, manufacturing products from rubber and plastic, manufacturing metal fabric products other than machinery and equipment, manufacturing medical instruments, optical instruments, Precision instruments and watches, manufacture of machinery and equipment not elsewhere classified, manufacture of machinery and electrical appliances not elsewhere classified, manufacture of basic metals and manufacture of motor vehicles, trailers and semi-trailers maybe Help effectively increase the degree of economic complexity of a wide range of provinces. توانمندی های مولد, پیچیدگی های اقتصادی economic complexity, productive capabilities 147 186 http://qjfep.ir/browse.php?a_code=A-10-1451-1&slc_lang=fa&sid=1 reza saeedi رضا سعیدی rezasaeedi69@gmail.com 10031947532846006576 10031947532846006576 No وزارت دارایی reza moghaddasi رضا مقدسی r.moghaddasi@srbiau.ac.ir 10031947532846006577 10031947532846006577 Yes دانشگاه آزاد واحد علوم و تحقیقات shahryar nessabian شهریار نصابیان sh.nessabian@iau.ac.ir 10031947532846006578 10031947532846006578 No دانشگاه آزاد واحد تهران مرکزی دانشگاه آزاد واحد تهران مرکزی marjan damanjeshideh مرجان دامنکشیده m.damankeshideh@yahoo.com 10031947532846006579 10031947532846006579 No دانشگاه آزاد واحد تهران مرکزی