fa بررسی جهت‌گیری سیاست‌های بازرگانی خارجی ایران تخصصي Special كاربردي Applicable در این پژوهش تلاش می‌شود تا جهت‌گیری کلی سیاست‌های بازرگانی خارجی ایران در بازه زمانی (1390– 1338) مورد مطالعه قرار گیرد. به این منظور سیاست‌ها، اقدامات و عملکرد بازرگانی خارجی کشور با استفاده از چندین شاخص به شیوه تحلیل تاریخی بررسی شد و تلاش شد تا این جهت‌گیری در قالب راهبردهای درون‌گرا و برون‌گرا نشان داده شود تا زمینه‌هایی را برای برنامه‌ریزی‌های بهتر در آینده فراهم آورد. بر پایه یافته‌های پژوهش شاخص ارزش‌افزوده بخش صنعت نسبت به تولید ناخالص داخلی، نسبت صادرات غیرنفتی به تولید ناخالص داخلی، ترکیب واردات، نرخ برابری مؤثر نسبی، رابطه مبادله، آزادی اقتصادی و موانع تعرفه‌ای و غیرتعرفه‌ای نشان می‌دهند که در 5 دهه گذشته جهت‌گیری غالب تجارت خارجی کشور درون‌گرایی یا به‌عبارتی جانشینی واردات بوده است. This paper studies general orientation of Iran's foreign trade policies during 1959 to 2011. For this purpose, we have examined foreign trade policies and performance using several indices. Industry value added relative to GDP, non-oil exports relative to GDP, composition of imports, relative effective exchange rates, terms of trade, Economic Freedom and tariff and non-tariff barriers against imports, show that during five past decades, Iran’s foreign trade policies has been inward oriented dominantly. تجارت خارجی, توسعه صادرات, جانشینی واردات, سیاست بازرگانی, اقتصاد ایران. Foreign Trade Policies, Export Promotion, Import Substitution, Iran’s Economy. 109 134 http://qjfep.ir/browse.php?a_code=A-10-197-1&slc_lang=fa&sid=1 Ebrahim Eltejaie ابراهیم التجائی e.eltejaei@ihcs.ac.ir 1003194753284600545 1003194753284600545 No institute for humanities & cultural studies پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی zahra pourbagher زهرا پورباقر pourbagher_zahra@yahoo.com 1003194753284600546 1003194753284600546 Yes institute for humanities & cultural studies پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی