:: دوره 5، شماره 18 - ( فصلنامه سیاست های مالی واقتصادی 1396 ) ::
جلد 5 شماره 18 صفحات 103-129 برگشت به فهرست نسخه ها
اندازه‌گیری اقتصاد زیرزمینی و آزمون علیت بین اقتصاد زیرزمینی و نرخ بیکاری در ایران
حسینعلی رجایی ، خسرو پیرایی
دانشگاه آزادشیراز
چکیده:   (1377 مشاهده)

در این مطالعه رابطه میان نرخ بیکاری و اقتصاد زیرزمینی در ایران در طول دوره زمانی 1394-1352 بررسی می‌شود. برای این منظور ابتدا با استفاده از روش علل چندگانه شاخص چندگانه سری زمانی از اندازه اقتصاد زیرزمینی و مهمترین علل و آثار در ایران برآورد شده است، سپس به بررسی رابطه علیت بین اقتصاد زیرزمینی و نرخ بیکاری در ایران در دوره زمانی مربوطه پرداخته شده است. در این مطالعه علاوه بر رابطه هم‌جمعی اقتصاد زیرزمینی و بیکاری، با استفاده از آزمون علیت تودا و یاما موتو رابطه علیت میان اقتصاد زیرزمینی و نرخ بیکاری نیز آزمون شده است. در مورد اقتصاد زیرزمینی نتایج تحقیق نشان‌دهنده این است که به ترتیب سطح عمومی قیمت‌های کالا و خدمات، نرخ بیکاری، باز بودن تجاری و بار مالیاتی مهمترین علل پیدایش اقتصاد زیرزمینی در ایران می‌باشند و مهمترین اثرات اقتصاد زیرزمینی به ترتیب بر بازار پول، بازار عوامل تولید (مصرف انرژی) و بازار کالا و خدمات (تولید ناخالص داخلی) می‌باشد. اندازه اقتصاد زیرزمینی در طول دوره مورد تحقیق رشد قابل ملاحظه‌ای داشته است؛ هرچند در دهه 50 و 60 از رشد کمتری برخوردار بوده اما در دهه 70 و 80 روندی کاملاً صعودی دارد، به‌طوری‌که اندازه اقتصاد زیرزمینی در ایران از 7 درصد تولید ناخالص داخلی در سال 1353 به5/36 در سال 1394 رسیده است. آزمون هم‌جمعی یوهانسون نشان‌دهنده رابطه بلندمدت میان اقتصاد زیرزمینی و نرخ بیکاری است و همچنین علیت انجام شده حاکی از وجود علیت یکطرفه از بیکاری به اقتصاد زیرزمینی می‌باشد.
 

واژه‌های کلیدی: اقتصاد زیرزمینی، روش علل چندگانه-شاخص چندگانه، نرخ بیکاری و آزمون علیت
متن کامل [PDF 1148 kb]   (566 دریافت)    
نوع مطالعه: پژوهشي | موضوع مقاله: عمومى
دریافت: ۱۳۹۴/۵/۲ | پذیرش: ۱۳۹۶/۶/۴ | انتشار: ۱۳۹۶/۷/۳


XML   English Abstract   Print



دوره 5، شماره 18 - ( فصلنامه سیاست های مالی واقتصادی 1396 ) برگشت به فهرست نسخه ها