fa تاثیر مصرف انرژی، توسعه مالی بر رشد اقتصادی ایران؛ مبتنی بر رهیافت غیرخطی و نامتقارن تخصصي Special پژوهشي Research بررسی روابط علی، تقارن و عدم تقارن منجر به شناخت صحیح سیاست­گذار، جهت سیاست­گذاری و برنامه‌ریزی می‌شود. مطالعات زیادی در خصوص ارتباط بین متغیر­ها در سطح بین الملل و ایران انجام شده که عمدتاً حول روابط خطی متمرکز شده‌اند. از آنجا که در ایران ارتباط غیر­خطی و نامتقارن بین متغیر مصرف انرژی و توسعه مالی بر رشد اقتصادی تواما باهم انجام نگرفته­ است. هدف اصلی این پژوهش بررسی روابط غیرخطی و نامتقارن بین متغیر مصرف انرژی و توسعه مالی بر رشد اقتصادی ایران طی دوره 1395-1339 با استفاده از مدل خودرگرسیونی با توزیع با وقفه و علیت حاتمی - جی است. نتایج حاکی از آن است که کاهش در مصرف انرژی در ایران و در بلندمدت؛ رشد اقتصادی را افزایش می‌دهد در حالی­که در کوتاه­مدت اثر منفی بر رشد دارد و یک علیت یک­طرفه از سمت شوک منفی انرژی به رشد اقتصادی وجود دارد. از طرفی اثر توسعه مالی بر رشد اقتصادی اثری منفی بوده­است و فقط در کوتاه­مدت با کاهش در میزان شاخص­های مالی می­توان به اثر مثبتی در رشد اقتصادی دست یافت و یک علیت یک­طرفه از سمت شوک مثبت توسعه مالی به رشد اقتصادی وجود دارد. همچنین شوک‌های مثبت و منفی سرمایه در بلندمدت و در کوتاه­مدت اثر مثبت و معناداری بر رشد اقتصادی دارد و افزایش نیروی کار باعث افزایش تولید وکاهش نیروی کار منجر به کاهش تولید (در کوتاه­ مدت و بلندمدت) می‌شود. Investigating causal relations, symmetry and asymmetry leads to the correct understanding of policy makers for policy and planning purposes. Many studies have been conducted on the linear relationship between variables on the international level and in Iran, but these studies mainly focus on linear relationships. Since in Iran, the non-linear and asymmetric relationship between the energy consumption variable and financial development and economic growth are not simultaneously taken. The main purpose of this study is to investigate the nonlinear and asymmetric relations Analyze between energy consumption variables and financial development on Iran's economic growth during the period 1960-2016 using Hatami-J's intermittent and causal distribution autoregressive model. The results indicate that the decline in energy consumption in Iran and in the long run increases economic growth, while in the short term it has a negative effect on growth, and one-sided causality has a negative impact on energy growth. On the other hand, the effect of financial development on economic growth has been negative, and only in the short run, with a decrease in the level of financial indicators, one can achieve a positive effect on economic growth and one-sided causality from the positive side of financial development There is economic growth. The positive and negative shocks of capital in the long and short t have a positive and significant effect on economic growth; increasing labor force in long and short run increase production and decrease labor force. توسعه مالی, انرژی, رشد, ایران, عدم تقارن : Financial development, energy, economic growth, asymmetry 7 53 http://qjfep.ir/browse.php?a_code=A-10-1004-3&slc_lang=fa&sid=1 Fatemeh Moradgholi فاطمه مرادقلی nazaninmoradgholi@gmail.com 10031947532846004554 10031947532846004554 No - دانشگاه سیستان و بلوچستان Golamreza Zamanian غلامرضا زمانیان zamanian@eco.usb.ac.ir 10031947532846004555 10031947532846004555 No - دانشگاه سیستان و بلوچستان Madjid Hatefi Madjumerd مجید هاتفی مجومرد mhatefi63@gmail.com 10031947532846004556 10031947532846004556 Yes - دانشگاه تهران